W czasach wciąż zmieniających się konfliktów, jednym z ważniejszych czynników decydujących o zwycięstwie jest odpowiednie rozpoznanie terenu oraz rozmieszczenia sił przeciwnika. Ponieważ radary stacjonarne dysponują dość ograniczonym polem działania, wprowadzono w życie pomysł stworzenia mobilnego radaru samolotowego.

Radary samolotowe podzielić można na dwie kategorie. Do pierwszej należą radary pokładowe, służące wyłącznie załodze samolotu wojskowego w czasie wykonywania zadań bojowych (w szczególności w czasie przechwytywania celów i atakowania ich). Radary te noszą nazwę radarów kierowania ogniem, a do grupy tej należą przykładowo radary montowane w myśliwcach F-16. W tym artykule skupię się jednak na radarze samolotowym umieszczonym na samolocie – mowa oczywiście o systemie AWACS.

Boeing E-3A AWACS

W czasach Zimnej Wojny, radzieckie lotnictwo, operujące z baz położonych na terenie państw Układu Warszawskiego, postrzegane było jako poważne zagrożenie dla terytorium NATO. W związku z tym w 1978 roku Defence Planning Committee (Komitet Planowania Obronnego NATO) wydał decyzję o utworzeniu wspólnych sojuszniczych Sił Wczesnego Ostrzegania i Kontroli w bazie Geilenkirchen. Nowa organizacja miała zwiększyć możliwości obrony przestrzeni powietrznej członków sojuszu, a dla jej potrzeb złożono zamówienie na osiemnaście samolotów Boeing E-3A AWACS. Pierwsze natowskie AWACS-y pojawiły się w bazie Geilenkirchen 24. lutego 1982 roku, choć sama organizacja NAEW&CF rozpoczęła działalność dopiero 28. czerwca. Jednostka osiągnęła gotowość bojową w końcu 1988 roku. Od 1. lipca 1992 roku NAEW&CF, wraz z komponentem samolotów E-3D operującym z bazy RAF w Waddington, tworzą natowski system Airborne Early Warning & Control Mixed Force (Mieszane Siły Wczesnego Ostrzegania i Kontroli). AWACS używany jest przez siły NATO, USAF (lotnictwo wojskowe USA), RAF (brytyjskie Królewskie Siły Powietrzne), oraz lotnictwo Francji, Arabii Saudyjskiej i Japonii.

A-50 AWACS

Również Siły Powietrzne Federacji Rosyjskiej posiadają samoloty typu AWACS typ A-50 stacjonowanie w 2457 Bazie Lotniczej Samolotów Wczesnego Ostrzegania w Iwanowie.

Jaki jest związek tej maszyny z serią MGS? Odpowiedź jest prosta: To z jej pokładu Jim Houseman obserwuje całą akcję na Shadow Moses.

Dane techniczne:
Napęd – 4 × Pratt & Whitney TF33-PW-100A turbowentylatorowe
Moc – 93 kN każdy

Wymiary:
Rozpiętość – 44,42 m
Długość – 46,61 m
Wysokość – 12,6 m
Powierzchnia nośna – 283,4 m²

Masa:
Własna – 73 480 kg
Użyteczna – 147 400 kg
Startowa – 156 000 kg

Osiągi:
Prędkość maks. – 855 km/h
Pułap – 10 000 m
Promień działania – 1 610 km

[Ookami]