Słynna posadzka w głównym holu siedziby CIA

CIA (Central Inelligence Agency) – to rządowa agencja wywiadowcza USA, powstała w 1947 r. W listopadzie 1944 generał major William J Donovan, ówczesny dyrektor Biura Służb Strategicznych (Office of Strategie Services-OSS), zasugerował prezydentowi Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej Franklinowi F. Roosvelt’owi stworzenie agencji wywiadowczej o globalnym zasięgu. W tym samym miesiącu prezydent wydał polecenie przygotowania projektu stałej agencji wywiadowczej działającej w czasach powojennych.
Jednakże agencję utworzył dopiero prezydent Harry Truman. Jej zadania sprecyzowała Ustawa o CIA z 1949r. W roku 1947 Kongres Stanów Zjednoczonych powołuje Security Council (Radę Bezpieczeństwa Narodowego), której podlegała CIA. Na czele Agencji stoi dyrektor, którego powołuje prezydent USA, za zgodą Senatu.
Dotychczasowi dyrektorzy CIA:

1. Admirał R. Hillenkoetter (1947-1950)
2. Generał W. B. Smith (1950-1953)
3. A.W. Dulles (1953-1961)
4. J.A McCone (1961-1965)
5. Admiarał W.F Robinson junior (1965)
6. R. Helms (1966-1973)
7. J.R Schelesinger (1973)
8. W.E Colby (1973-1976)
9. G.H Bush (1976-1977)
10. Admirał S. Turner (1977-1981)
11. W.J Casey (1981-1987)
12. W.H Webster (1987-1991)
13. R.M Gates (1991-1993)
14. R.J Woolsey (1993-1995)
15. J.M Deutch (1995-1997)
16. G.J Tenet (1997)

Do zadań CIA należy:
– koordynowanie działalności 12 służb wywiadowczych
– opracowanie i analiza materiału wywiadowczego (dla prezydenta i innych organów władzy)
– tajne operacje i dywersja poza granicami kraju.

Nowa siedziba CIA

Siedziba CIA znajduje się w pobliżu Waszyngtonu, w Langley. Agencja zatrudnia 25 tyś. stałych pracowników, oraz tajną liczbę agentów i współpracowników. Materiały zdobywane są zarówno jawnymi jak i tajnymi środkami wywiadowczymi z pomocą których określa się cele wywiadowcze państwa.
Prezydent Hary Truman pierwszy wydał zgodę na przeprowadzenie tajnych operacji specjalnych (Dyrektywa 1947).
Biuro Operacji Specjalnych (Office of Strategie Services- OSS) odpowiedzialne było na początku swojej działalności za gromadzenie materiału wywiadowczego na teranie Ameryki Łacińskiej. Później OSS zastało przydzielone do Biura Koordynacji Politycznej (Office of Policy Coordination- OPC). Największą operacją tego biura był angielsko – amerykański przerzut partyzantów do Albanii mających dokonać puczu przeciwko komunistycznemu rządowi Erwera Hodży. Operacja ta zakończyła się jednak klęską z powodu zdrady Harolda (Kima) Philby’ego, który był radzieckim szpiegiem zakonspirowanym na wysokim szczeblu w brytyjskim wywiadzie MI6.

Prezydent Nixon publicznie zrzeka się urzędu po aferze „Watergate”

Najbardziej spektakularne operacje CIA:
– usunięcie rządu M. Mosaddecha w Iranie 1953 r.
– obalenie J. Arabena Guzrana w Gwatemali 1954 r.
– operacja “Gold”. Budowa tunelu, biegnącego z amerykańskiego sektora w Berlinie Zachodnim, do radzieckiego w Berlina Wschodnim i podłączenie się do kabli telefonicznych centrali wojsk radzieckich
– incydent U-2 w 1960 roku. Związek Radziecki zestrzeliwuje amerykański samolot wywiadowczy U-2 nad swoim terytorium
– “Operacja Mangusta”, prośba zabicia Fidela Castro przywódcy komunistycznej Kuby
– inwazja w Zatoce Świń, CIA szkoliła i uzbrajała uchodźców kubańskich w celu obalenia rządu Castro. Lądowanie kończy się klęską przez odwołanie pomocy lotnictwa USA
– obalenie prezydenta A. Sukamo w Indonezji 1966
– obalenie prezydenta S. Allende Gossusa 1971 Chile
– operacja przeciwko rządowi. Sandinowskiego Frontu Wyzwolenia Narodowego Nikaragui (1981-1984)
– afera “Watergate” doprowadziła do dymisji prezydenta USA Richarda Nixona. Podsłuch w kwaterze wyborczej partii opozycyjnej (przy udziale pracowników technicznych CIA)
– operacja “Chaos”, razem z Federalnym Biurem Śledczym na rozkaz B. Jalmsona rozpracowano amerykański ruch przeciwko wojnie w Wietnamie (CIA nie może działać na terenie USA)
– program “Mkultra”, eksperymenty psychiatryczne dotyczące możliwości kontrolowania umysłu człowieka, za pomocą narkotyków. Operacja ta doprowadziła do powstania stałej komisji specjalnej w Kongresie. Komisja nadzoruje organizacje wywiadowcze
– operacja “Phoenix” gdy Stany Zjednoczone wysyłały coraz więcej swoich żołnierzy do Wietnamu. CIA miała dostarczać coraz więcej informacji z Indochin. W latach sześćdziesiątych. Wietnam stał się głównym celem tajnych operacji. Operacje przeprowadzane były brutalnie, dopuszczano się okrucieństw na ludności cywilnej, szczególnie podczas operacji „Phoenix”. Operacja polegała na eliminowaniu ludzi podejrzanych o przynależność lub jakiekolwiek powiązania z Vietkongiem. Torturowano w celu zdobycia informacji wybranych na oślep wieśniaków, w razie najmniejszych podejrzeń likwidowano na miejscu
– afera Irangate (1985-1986)
– lata 60 i 70 i inwigilacja wybranych grup obywateli USA

Szpiegowski samolot U-2

Od początku swej działalności CIA działała głównie przeciwko zagrożeniu komunistycznemu. W tym celu werbowała agentów w ZSRR i krajach socjalistycznych.
Najważniejsi Funkcjonariusze obcych wywiadów którzy współpracowali z CIA:
– Generał Dimitrij Polakow
– Płk. Michał Galemiowski
– Płk. Oleg Piekowski
– Płk. Ryszard Kukliński
– Płk. Piotr Popow
– Płk. Jury Szeumiński
– Płk Oleg Gordijewski
– Mjr. Siergiej Matorin

Obecna Struktura CIA:

– Dyrektor
– Zastępca Dyrektora Centrali Wywiadu
– Dyrektor wykonawczy
– Zastępca Dyrektora ds. Operacyjnych
– Biuro Spraw Wojskowych
– Centrum Kontroli Potrzeb Kadrowych
– Centrum Kontrwywiadowcze
– Centrum Antyterrorystyczne
– Zastępca Dyrektora ds. Naukowo Technicznych
– Biuro Badań i Rozwoju
– Biuro Inżynieryjne
– Służba Informacyjna Nasłuch Zagranicznych Programów Radiowych
– Biuro Służb Technicznych
– Narodowe Biuro Gromadzenia Danych
– Zastępca dyrektora ds. Wywiadu
– Biuro Analiz Słowiańskich i Euroazjatyckich
– Biuro Analiz Azji Południowej i Wschodniej
– Biuro Analiz Afryki i Ameryki Łacińskiej
– Biuro Badań Naukowych i nad bronią
– Biuro Zasobów Technologii i Handlu
– Biuro Analizy Obrazowej
– Biuro Zasobów Informatycznych
– Biuro Analiz Osobowych Przywódców
– Zastępca Dyrektora ds. Administracyjnych

Jeńcy pojmani w trakcie inwazji w Zatoce Świń

Po 1989, w związku z zmianami politycznymi nastąpiła zmiana głównego celu. Jest nim teraz walka z terroryzmem międzynarodowym (Iran, Syria) oraz z ostatnimi państwami komunistycznymi (Korea Pł. Kuba). Nowym celem CIA jest również wspieranie FBI (Federalne Biuro Śledcze) i Interpolu w zwalczaniu przestępczości międzynarodowej.
Wiek XXI zaczął się dla Agencji niezbyt pomyślnie. 11 września 2001 roku atak terrorystów islamskich na Nowy York, spowodował że CIA została potężnie skrytykowana przez polityków i własnych obywateli, za niewykrycie i nie uprzedzenie przed atakiem. CIA odpierało ataki mówiąc, że to między innym efekt ograniczania funduszy i redukcji etatów w latach dziewięćdziesiątych. Rezygnacja z werbowania agentów, rezygnacja z terenowych struktur na rzecz wywiadu elektronicznego który spowodował duży spadek skuteczności działania Centralnej Agenci Wywiadowczej. Po atakach terrorystycznych na WTC i Pentagon. Utworzono Departament of Homeland Security (Departament Obrony Narodowej), który ma koordynować działania wszystkich agencji wywiadowczych Stanów Zjednoczonych.